تبليغاتX
آنزان مهد بختیاری

آنزان مهد بختیاری

فرهنگ و رسومات در بختیاریها

ادامه طبقه بندی شاخه چهارلنگ

تیره داود محمدی

 

1-    جده حسنعلی              2- جده محمد

 

1-    جده حسنعلی شامل :

 

1-  اولادغلامرضا    2 – اولاد نادعلی   3 - اولاد کناری   4- اولاد خداداد

 

3 /1-  اولادکناری شامل :

 

1- نادعلی       2- محمدعلی     3- عباسعلی     4- لطفعلی

 

2/1/3- اولاد محمدعلی شامل :

 

1- غلامعلی      2- نجاتعلی      3- پنجعلی      4- غلامرضا

 

                                       2/2/1/3- اولاد نجاتعلی شامل :

 

1-عبدلی      2- ویسعلی      3- رجب علی        4- نجف علی

 

                                      2- جده محمداز تیره داودی :

 

1- اولاد صادق          2- اولاد داود           3- اولاد جمال

 

                                      2/3- اولاد جمال شامل :

 

1- اولادابراهیم        2- اولادحسینی     3- اولاد علی محمد

 

                                     1/2/3- اولاد ابراهیم شامل :

 

1-    محمد علی

 

1/1/2/3- محمدعلی شامل :

 

1- دادود علی                    2- اسماعیل 

 

2/1/1/2/3- اسماعیل شامل :

 

1- علی ضامن          2- علی باقر          3- سبزعلی

3/2/1/1/2/3- سبزعلی شامل :

 

1- ظاهر     2- ناصر     3- نادر    4- مجید     5- منوچهر

 

3/3/2/1/1/2/3- نادر شامل :

 

1- بهروز            2- رشید               3- بهرنگ

 

2/3/3/2/1/1/2/3- رشید شامل :

 

1- بهزاد                       2- بهداد

 

                                                         

                               2/3- اولاد حسینی از اولاد جمال شامل :

 

1- حیدر        2 - محمدرضا     3 – بندر

 

2/2/3 - محمدرضا شامل :

 

1- شاهرضا    2- حسینی    3- عبده شاه   4- عبده   5- غلامشاه

 

                                    4/2/2/3- عبده شامل :

 

1- فاضل         2- محمدرضا            3- شهریار

 

3 /3- اولاد علی محمدشامل :

 

1- اسمی       2- میرمحمد           3- گل محمد

 

2/3/3- میرمحمدشامل :

 

1- ماندنی        2- یاری        3- علی         4- ملک

 

3/3/3- علی شامل :

 

1- جعفر قلی          2- شیخ علی            3- زلفعلی

  

                                     2/3/3/3- شیخ علی شامل :

 

1- مرتضی        2- شعبان        3- رضا    4- یوسف

  5- ولی      6- حمزه

 

4/2/3/3/3/- یوسف شامل :

 

1- احسان            2- داود

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 7:2 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

ادامه طبقه بندی شاخه هفت لنگ

شاخه هفت لنگ  2- (باب دورکی )

 

- طایفه هیهاوند      - طایفه کورکور     - طایفه اسیوند    - طایفه موری

- طایفه قندعلی (گندلی)   - طایفه بابااحمدی    - طایفه آسترکی  - طایفه عرب کمری

- طایفه شهنی            - طایفه سزار             - طایفه نورآباد

 

باب دورکی (طایفه زراسوند یا هیهاوند)

 

- تیره اولاد جعفرقلی خان       - تیره احمد خسروی       - تیره خدری

- تیره خدرسرخ                - تیره توشمال             - تیره علاسوند

- تیره سیف دین وند          - تیره هیهاوند               - تیره کورکور

- تیره گورکه                       - تیره زنبور            - تیره ایمری

- تیره میر                        - تیره یتیم                    - تیره باپیر

- تیره پیوندی                     - تیره شهو                  - تیره گرما

باب دورکی (تیره اسیوند)

 

- تش پل             - تش گاودوش                 - تش شهماروند

- تش بردین         - تش شاهرخ وند             - تش خواجه وند

 

 

باب دورکی (طایفه موری)

 

                      1 - تیره بزرگ بردین باب                2 -  تیره بزرگ بوری باب

 

 

1- تیره بزرگ بردین باب

 

    - تیره کریم وند        - تیره اسدوند      - تیره عبدوند      - تیره غریب کر

- نیره عیدی وند           - تیره قاسمعلی وند       - تیره عوروند

 

2- تیره بزرگ بوری باب

 

- تیره علیجانوند           - تیره بوری          - تیره کرداک ونی

- تیره کرطلائی             - تیره شیخ سلیمانی

 

باب دورکی (طایفه قندعلی"گندلی" )

 

                        1 - تیره بزرگ جلیلوند                 2-  تیره بزرگ ورناصری

 

 

                                               1- تیره بزرگ جلیلوند

 

- تیره سلطانی وند     - تیره کول وند     - تیره جلیلوند      - تیره نورعلی وند

- تیره بازی وند        - تیره مدولی        - تیره خواجه وند     - تیره جمالوند

- تیره شهریاروند

- تیره سرقلی                      - تیره سادات علی کولی

باب دورکی (تیره اسیوند)

 

- تش پل             - تش گاودوش                 - تش شهماروند

- تش بردین         - تش شاهرخ وند             - تش خواجه وند

 

 

باب دورکی (طایفه موری)

 

                      1 - تیره بزرگ بردین باب                2 -  تیره بزرگ بوری باب

 

 

1- تیره بزرگ بردین باب

 

    - تیره کریم وند        - تیره اسدوند      - تیره عبدوند      - تیره غریب کر

- نیره عیدی وند           - تیره قاسمعلی وند       - تیره عوروند

 

2- تیره بزرگ بوری باب

 

- تیره علیجانوند           - تیره بوری          - تیره کرداک ونی

- تیره کرطلائی             - تیره شیخ سلیمانی

 

باب دورکی (طایفه قندعلی"گندلی" )

 

                        1 - تیره بزرگ جلیلوند                 2-  تیره بزرگ ورناصری

 

 

                                               1- تیره بزرگ جلیلوند

 

- تیره سلطانی وند     - تیره کول وند     - تیره جلیلوند      - تیره نورعلی وند

- تیره بازی وند        - تیره مدولی        - تیره خواجه وند     - تیره جمالوند

- تیره شهریاروند

- تیره بزرگ ورناصری

 

- تیره ورناصری        - تیره صالح بابری         - تیره بره بی چاست

 

 

باب دورکی (طایفه بابا احمدی )

 

1- تیره بزرگ سراجدین وند                2-  تیره بزرگ کشکی

 

                                            1- تیره بزرگ سراجدین وند

 

- تیره درویش آدمی        - تیره درویش میرحاج       - تیره برام

- تیره احمد فخردین       - تیره ادیوی                  - تیره کوهی

 

 

 

2-     تیره بزرگ کشکی

 

-  اولاد عرب                - اولاد کریم            - اولاد کاظم

- اولاد میرزا حسین         - اولاد شنبه              - اولاد القاص

 

 

تیره بزرگ سراجد ین وند (تیره برام) 

 

- اولاد کیخارضا علی    - اولاد خیراله               - اولاد حسین

- اولاد قربان              - اولاد سبزعلی

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 7:1 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

شاخه هفت لنگ

شاخه هفت لنگ 1- (باب دیناران)

 

- طایفه عالی محمودی مهرعلیخانی      - طایفه عالی محمودی علیمردانخانی

          - طایفه اورک                           - طایفه لجمیر اروک

- طایفه شالو                               - طایفه سهید

                                  - طایفه گورویی                           -  طایفه نوروزی

                                  - طایفه سرقلی                              - طایفه بویری

                                                        - طایفه کورکور

 

 

باب دیناران (طایفه عالی محمودی مهرعلیخانی)

 

- تیره ملامرادی       -  تیره عبده وند     -  تیره دوبرایی     -  تیره قریشوند

- تیره اورک شالو     -  تیره شیخ         -  تیره لندی        -  تیره درویش

- تیره شیخ سلطان دیناور     -  تیره احمدمیرحاجی          -   تیره فضلعلی وند

- تیره شهولی وند           -  تیره مهرعلی وند           -   تیره حاتم وند

- تیره شیخ آلی وند

 

 

 

باب دیناران (طایفه محمودی علیمردانخانی)

 

- تیره میرزا (سیلگون)      - تیره اولاد       - تیره علیرضا وند        - تیره صالحوند

- تیره قیصروند               - تیره لک         - تیره سادات علی کولی (چغاخور)

 

 

باب دیناران (طایفه سهید"سعید")

 

- تیره کی شمسوری              - تیره کی مقصودی          - تیره کی باندری

- تیره شهپیری                    - تیره چاتی                   - تیره خدابخشی

- تیره بوگرکو                     - تیره سرملی                - تیره باتابه ای

 

باب دیناران( طایفه گورویی)

 

- تیره محمد شوسنی                - تیره پونه                      - تیره عیسی وند

- تیره شب کوری                - تیره الماسی                    - تیره سیری بیری

 

باب دیناران(طایفه نوروزی)

 

- تیره بامیروند                  - تیره کمال وند              - تیره یارعلی وند

- تیره ابراهیم وند               - تیره خورشید وند            - تیره غلام وند

 

 

باب دیناران(طایفه سرقلی )

 

- تیره سرقلی                - تیره غریبی                  - تیره طهماسبی

- تیره گدایی                        - تیره گاویار             - تیره زیلایی

- تیره قاسمی                       - تیره میری

 

 

باب دیناران(طایفه بویری حسنخانی)

 

- تیره بویری کاظمی            - تیره شیخ وند              - تیره غلام وند

        - تیره گلالی                     - تیره اسماعیل وند           - تیره شعب غلام وند

- تیره اولاد حاجی                 - تیره اولاد محمد

 

 

باب دیناران(طایفه کورکور)

 

- تیره کورکور                            - تیره شاسه وند

 

 

 

باب دیناران(طایفه اورک)

 

- تیره اولاد حاجی علی                - تیره غلام             - تیره موزرمی

- تیره قلعه سردی                      - تیره خدابخشی        - تیره چهاربنیچه

- تیره خواجه                           - تیره زندی             - تیره آل داودی

- تیره گل بامکی                       - تیره ممسنی            - تیره گیشخالی

- تیره جلالی                           - تیره غریبی            - تیره سادات شاهزاده غالب

- تیره ورناصری                      - تیره شاپوری          - تیره لندی

- تیره گوزلکی

 

 

باب دیناران(طایفه لجمیر اورک)

 

- تیره آراحمدی                 - تیره سخندری            - تیره کری

                              - تیره گپی                     - تیره جیره                 - تیره درویش ممون

 

 

باب دیناران(طایفه شالو)

 

- تیره شالو               - تیره راکی             - تیره شیرازی         - تیره میوند

- تیره اسیمومحمدی        - تیره حاجی وند          - تیره لری              - تیره لوک

 

                                                                        گرداوری از کتاب فرهنگ بختیاری (قائد بختیاری)

نوشته شده توسط پوراندخت در 23:44 |  

پنجشنبه یازدهم اسفند 1384

ساختار ایلی دربختیاری :

ایل بخیتاری به دو دسته بزرگ هفت لنگ و چهارلنگ تقسیم می گردد که محلیان هرکدام را خود "ایل" می نامندی

اگر هر کدام از اینها را ایل جداگانه ای بدانیم هر کدام از آنها به چند طایفه بزرگ تقسیم می گردند و سپس هر طایفه

خود به تیره های متعدد، هر تیره به چند "تش " و هر تش به چند "کربو" و هر کربو به چند خانوار تقسیم می گردد.

ایل – طایفه(باب)  – تیره – تش – کربو (اولاد) – خانوار

واحد مسکونی خانوار عشایری سیاه چادر و چند خانوار که در کنار هم در سیاه چادرها زندگی می کنند یک

مال رو تشکیل می دهند، سیاه چادرها رو بهون نیر می نامند

در گذشته بختیاری چهارلنگ به پنچ طایفه بزرگ و امروزه آنها رو به چهار طایفه بزرگ تقسیم نموده اند

ولی تقسیم بندی در مورد هفت لنگ حداقل در سالهای اخیر ثابت و آنها رو به چهار باب تقسیم نموده اند.

و طایفه رو معادل باب در نظر گرفته بودندطایفه هفت لنگ بختیاری مشتمل بر چهار طایفه بزرگ ، دورکی

دینارانی ، بابادی ، و بختیاروند (بهداروند) می باشد.

باب پسوندی است که مفهوم پیوستگی و همبستگی طایفه ها رو می رساند و یاد آور دورانی است که

قدرت مرکزی ضعیف و قدرتهای محلی نیرومند بوده اند سرزمین بختیاری که توسط کوهها و رودهای

 متعددی به مناطق کوچکتری تقسیم می شوند.

تش : درطوایف مختلف بختیاری هر تیره به چند تش تقسیم می گردد. تش واحدی است ذهنی چون در یک لحظه

زمانی شاخه های مختلف آن که به اولاد شهرت دارند قابل رویت نیستند سرپرستی هر تش را فرد کاردان و فعال

و سروزبان داری از همان تش بعهده دارد که به ریش سفید مشهور است معمولا ریش سفیدان افراد پخته و کاردانی

هستند که از طرفی رتق و فتق امور اجتماعی تش بعهده آنهاست واز طرف دیگر رابطی هستند بین کدخدایان و کلانتران و اجرای امور سیاسی تش .خانوارهای یک تش همه باهم خویشاوند نزدیک و دارای نیای مشترک

نیز می باشند .

اولاد :در تقسیمات سنتی در عشایر بختیاری هر تش به چند اولادتقسیم می گردد که بدان "کربو" (پسروپدر)

نیز می نامند هر اولاد از حدود دهها خانوار تشکیل می گردد و بطور متوسط هر خانواری داری یک بهون

(سیاه چادر) است که واحد مسکونی عشایر بحساب می آید.هر اولادی دارای ریش سفیدی است که از بین

مردان کاردان همان اولاد می باشد.در جوامع سنتی ایلی معمولا تمامی ساکنین دهی از یک اولاد می باشند

و امکان دارد عده ای بعنوان "وابسته" در کنار آنها با اجازه آنها و برای آنها فعالیت نموده و سالها زندگی

وابسته خود را ادامه دهند.

 

مال : از نظر ساخت سنتی اولاد آخرین رده تقسیم ایلی در عشایر بختیاری است که اجزاء آن به خانوار میرسد

 

 

 

گردآوری از کتاب عشایر مرکزی ایران تالیف دکتر جواد صفی نژاد

نوشته شده توسط پوراندخت در 23:41 |  

چهارشنبه دهم اسفند 1384

تقسیم بندی ایل بختیاری از نظر طایفه

ایل شامل :

 

۱- شاخه           - شاخه

۲- باب              - باب  

 ۳- طایفه             - طایفه

۴- تیره              - تیره

۵- تش               - تش

۶- اولاد              - اولاد

۷- کربو              - کربو

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 7:0 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

تاريخ قوم بختياري

تاريخ بختياري به قرن چهاردهم ميلادي و دورهً زمامداري 200 ساله خوانين دورکي بر مي گردد. هيچ تاريخ نگار حيات اجتماعي اقوام ايراني  نمي تواند اهميت ايل بختياري و انسجام و پيوستگي سياسي، اقتصادي و اجتماعي آنها را ناديده گيرد. ( به نقل از: خوانين و شاهان، فيلم مستند تحليلي دربارهً بختياريها، ساخته آر. گارت وايت ). آنچه در پي مي آيد بر گفته از کتاب " مورگان شوستر " است که از بختياريها به عنوان مردماني که براي احياء مشروطيت جنگيدند ياد مي کند:  " .... سفارت روسيه دوباره مداخله کرد و با ارسال پيام تهديد آميزي به سپهدار، در واقع از او خواست که از پيشروي به طرف تهران خودداري کند.  در 16 ژوئن ( 26 خرداد )، 8 هزار نفر از مردان مسلح بختياري روانه تهران شدند و پس از آن که با مشروطه خواهان در قزوين هماهنگ شدند، عليرغم تلاش هاي همه جانبهً سفراي روس و انگليس براي جلوگيري از عزيمت آنها به سوي تهران، عازم پايتخت شدند. در دوم تيرماه قواي بختياري به قم در 120 کيلومتري جنوب تهران رسيدند. سردار اسعد، سرکرده ايل بختياري به تهديدات روسها و يا انگليسيها وقعي نگذاشت و ضمن اعلام اين که شاه بايد به خواسته هاي او رسيدگي کند به پيشروي خود ادامه داد. روسها براي ترساندن انقلابيون مشروطه خواه دستور سازماندهي قواي نظامي اضطراري خود مستقر در باکو را صادر کردند تا به منطقهً شمال ايران اعزام شوند. نيروهاي شاه در اين هنگام به 5000 نفر در پادگان سلطنت آباد و 1350 نفر در قشون قزاق محدود مي شد. 800 نفر از قزاقها تحت فرماندهي سرگرد لياخوف روسي در تهران مستقر بودند که از اين تعداد 500 نفر در شمال و 300 نفر در جنوب تهران مستقر بودند و خود را آماده مقابله با قواي بختياري مي کردند. روز 13 تير قواي دولتي مستقر در کرج تا شاه آباد در 16 کيلومتري تهران عقب نشيني کردند و روز بعد درگيري نسبتاً شديدي بين آنها و مليون در گرفت. قزاقهاي ايراني به فرماندهي سروان زاپولسکي به همراه درجه داران روسي به مصاف مشروطه خواهان رفتند و يک افسر ايراني خود را از دست دادند، و سه نفر ديگر کشته و 3 نفر زخمي شدند. مشروطه طلبان نيز 13 نفر تلفات دادند. روسيه در اين زمان قواي خود را از باکو به طرف ايران گسيل کرده بود. در روز 17 تير، سه هزار نفر از آنها وارد خاک ايران شده بودند و در 30 تيرماه به قزوين رسيدند و به رهبران مشروطه خواه هشدار دادند در صورت ادامهً پيشروي به سوي تهران با نيروهاي خارجي متشکل از روسها و انگليسيها روبرو خواهند شد. تلاشهاي ديگري هم براي ايجاد ترس و ارعاب در ميان مليون صورت گرفت که به هيچ وجه کارساز نيفتاد.       در روز 19 تير نزاعي بين قشون قزاق و مردان مسلح بختياري در منطقه

"بادامک" در 30 کيلومتري تهران رخ داد که چندان مهم و سرنوشت ساز نبود ولي بدنبال تداوم همين درگيري در روز 22 تير ( 13 جولاي ) بخشي از نيروهاي ملي توانستند با اغفال قشون قزاق و نيروهاي مسلح دولتي از خط دفاعي آنها بگذرند و در ساعت 6:30 صبح وارد پايتخت شوند. مليون از نظر فرماندهي اين عمليات خود را مديون "اپريم خان" ارمني ميدانستند. در تمام روز درگيريهاي خياباني در تهران ادامه يافت. مردم با روي باز به استقبال قواي مليون رفتند و روز 22 تير را به عنوان روز رهايي خود جشن گرفتند. فرداي آن روز سرگرد لياخوف، فرمانده قشون قزاقها که نيروهايش در پادگان محاصره شده بودند طي پيامي به سپهدار، فرمانده قواي مليون، شروط تسليم قواي خود را اعلام کرد. مليون در اين مدت با نهايت خويشتن داري با نيروهاي تحت محاصره عمل کردند. در روز 24 تير، کل پايتخت به استثناي منطقهً مرکزي شهر در تصرف کامل مشروطه خواهان قرار گرفت. روز 25 تير که فرا رسيد محمد علي شاه با شمار انبوهي از محافظان و سربازان و خدمه خود به سفارت روسيه واقع در زرگنده پناهنده شد و از سلطنت کناره گيري کرد. شاه پيشتر موافقت وزير مختار روسيه را در اين زمينه جلب کرده بود. به محض اينکه محمدعلي شاه در سفارت روسيه جاي داده شد پرچم هاي انگليس و روسيه به صورت همزمان بر فراز ساختمان برافراشته شد. در همين حال، سرگرد لياخوف، پس از تسليم شدن خود و سربازانش پذيرفت از آن پس تحت فرماندهي قواي مشروطه خواهان وزارت جنگ دولت انقلابي عمل کند. در ساعات پاياني شب در کاخ بهارستان جلسه اي تشکيل شد و محمدعلي شاه به طور رسمي از سلطنت خلع و احمدميرزا، فرزند 12 ساله اش به جاي وي بر تخت نشست و مقرر شد عضدالملک، بزرگ خاندان قاجار، مدتي نيابت سلطنت را عهده دار شود. بنابراين در 25 تير سال 1288، گويي حلقهً مفقوده در ايجاد نظام مشروطه در ايران پيدا شد و نيروهاي مردمي با شجاعت و ميهن پرستي و دلاوري توانستند در کوتاه مدت حکومتي را بر سر کار آورند که نماينده و معرف آنها باشد.

در ريشه يابي پيشينهً بختياريها و مردمان ساکن زاگرس مرکزي با مشکلا تي چون نبود منابع نوشتاري کافي مواجه مي شويم که امکان فهم و دريافت ما را از آنچه در يک هزار سال در اين منطقهً مرتفع گشته کم مي کند. بنابراين مجبور شده ايم براي پي بردن به هويت بختياريها، و اين که کجا و به چه شيوه اي زندگي مي کنند و اصالتاً از کجا آمده اند به منابع و مراجع مختلف رجوع کنيم. در چنين پژوهشي به علوم و دانش هايي چون زبان شناسي، باستان شناسي، اساطير و ساير ساخه هاي دانش و معرفت انسان نيازمنديم تا به کمک آنها کليد فهم تاريخ ايل بختياري را بدست آوريم. در کتب و اسناد تاريخ باستان، به جز مواردي زودگذر، اشارات چنداني به ايل بختياري نشده است. از قرن هيجدهم ميلادي و به طور مشخص تر قرن نوزدهم به بعد است که در سفرنامه هاي اروپائيان و خاطرات ماًموران دولتي اعزامي به مناطق بختياري نشين اطلاعاتي دربارهً آنها منتشر شد که تا حدودي فقر علمي و اطلاعاتي ما را نسبت به ايل بختياري ،هر چند با مايه هايي از احساسات و رمانيسم، از بين برد.

"بختيار" در واژه به معناي کسي است که بخت و اقبال با او يار و همراه شده است. اين واژه در دوران صفويه ( 880 - 1101 خورشيدي) به کساني اطلا ق مي شد که از مرتعي به مرتع ديگر کوچ مي کردند. اين احتمال هم ممکن است صادق باشد که در آن هنگام به رهبر يا سرکرده اي که او را " بخت يار" مي دانستند اطلا ق شده باشد و به تدريج افراد گروه يا دسته ي او را "بختياري" خوانده باشند. در مورد اصل و نصب بختياري ها از سوريه و شامات وارد ايران شده اند. اين نظريه با اشاراتي که در کتاب " تاريخ گزيده" به آن شده تا حدي اعتبار تاريخي دارد. ازدواج هاي بين قومي ترکان و ترکاني که از سوريه و شامات آمده بودند تا در اين منطقه ساکن شوند صورت گرفته است ولي ايلات " لر" ريشه و منشاء خود را در دوره هاي باستاني مي جويند. طبق افسانه ديگر بختياريها از تبار کساني هستند که در زمان ضحاک از ترس اين که کشته شوند و مغز سرشان به مارهايي که بر دوش او روييده بودند داده شود، به اين منطقه مهاجرت کردند. سرگذشت ضحاک و کاوه و باقي قضايا در شاهنامه فردوسي آورده شده است.

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:56 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

هویت

ايل بختياري، که شمارشان به بيش از 800 هزار نفر مي رسد، در منطقه اي به مساحت 67 هزار کيلومتر مربع در ناحيهً مرکزي ايران که رشته کوه بـز خود را از زاگرس در آن واقع شده زندگي مي کنند.  اگر چه تنها يک سوم از بختياريها کوچ نشين اند ( و بقيه مراتع مناطق عمدتاً به صورت جوامع استقرار يافته به کشاورزي مشغولند ) آنچه به عنوان فرهنگ قوم بختياري شناخته مي شود بيشتر در ميان چادرنشينان بختياري کوهستاني ديده مي شود تا بقيه آنها.  اينان که از طريق توليد گوشت و محصولات لبني زندگي مي کنند، سالا نه پس از پايان فصل تابستان رمه هاي گاو و گوسفند و اطراف اصفهان، به طرف دامنه ها و جلگه هاي کم ارتفاع در استان خوزستان حرکت مي دهند تا زمستان سرد را در مراتع و چراگاه هاي اين منطقه بسر برند.  کوچ سالا نهً قوم بختياري يکي از جالبترين و پيچيده ترين نمونه ها در ميان ايلات و اقوام کوچ نشين در سراسر جهان است.  از آنجايي که بختياريها در جريان کوچ بايد از ارتفاعاتي که گاه بلندي آن به 3 هزار متر و بيشتر هم مي رسد بگذرند، و بايد زمان کوچ خود را با نهايت دقت انجام دهند تا مبادا در طول راه دچار برف زودرس، سيلاب رودخانه هاي کوهستاني و نبود چراگاه و مراتع شوند. سابق بر اين در جريان کوچ تلفات زيادي بر انسان و دام وارد مي شد.  در سال هاي اخير با اقدام دولت در ايجاد پل، هموار کردن مسير کوچ ايل و ساختن مراکز تغذيه دام در طي مسير، شمار تلفات جاني و مالي به شدت کاهش يافته است.  بختياريها به گويش لري تکلم مي کنند و شيعه مذهبند.  از نظر سياسي، در زمان شاه سابق، رئيس ايل از طرف وي منصوب مي شد و بختياريها همه تحت امر او بودند.  اين پست و مقام امروزه ديگر وجود ندارد.  يکپارچگي ايل بختياري تحت رياست يک فرد در 2 قرن اخير بسيار کارساز بود به طوري که اين ايل نقش بسيار مهمي در جريانات تاريخ معاصر کشور و بويژه طي انقلاب مشروطيت ايفا کرد.  امروزه، اما، بسياري از مردمان بختياري از شيوه سنتي زندگي خود دست کشيده اند و براي استخدام در شرکت نفت ايران و ساير موًسسات و ادارات دولتي به شهرنشيني روي آورده اند.

بختيار سرزمين افسانه اي ايران و داراي فلکلور بسيار غني است.  بختياري بزرگترين و اصيل ترين قوم در ميان اقوام متعدد ايران زمين به شمار مي آيند.  بختياريها از نظر نژادي جزو تباره لرها هستند و گويش آنها نيز از قديمي ترين و شناخته شده ترين گويش هاي زبان فارسي است. کوچ سالانه ايل بختياري از مراتع و چراگاه هاي مناطق سردسير استان چهار محال و بختياري به طرف نواحي  جنوب کشور يعني،  استان خوزستان بين 4 تا 6 هفته به طول مي انجامد. اين کوچ جابجايي جمعيتي بسيار گسترده و مثال زدني از مقاومت زن، مرد، پير و جوان به همراه هزاران راًس دام است که از 5 مسير مختلف، سخت ترين و صعب العبورترين مناطق کوهستاني را پشت سر مي گذارند تا به مراتع و چراگاه هاي جديد برسند. بختياريها به دو گروه اصلي تقسيم مي شوند :  هفت لنگ و چهار لنگ.  در ميان اين دو گروه هم تقسيم بندي هاي بسيار بيشتري وجود دارد. آمار دقيق تعداد بختياريها مشخص نيست. طبق يک برآورد 450 هزار نفر بختياري در کشور زندگي مي کنند.  نيمي از آنها کوچ نشين اند و بقيه به صورت استقرار يافته به کشاورزي مشغولند. روستاي کارياک، واقع در 120 کيلومتري جنوب اصفهان، که در آن رودخانهً کرشان، از ريزآبه هاي کارون، جاري است دو استان کهکيلويه و بويراحمد را از همديگر جدا مي سازد.

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:53 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

چه زود يك سال گذشت

 آ بهــمن...

 

     دلم براي تو تنگ است

     و از دريچه هنوز به راه آمدنت

      با اميد مي نگرم

      تو اي سخاوت لبريز ابرهاي بهار

      و تو اي نهايت خوبي

      چگونه با تو بگويم:

                               دلم براي تو تنگ است؟

 

  چه زود يك سال بي تو گذشت و چه زود به نداشتن تو عادت كرديم

  اما

  اي كوگ جاودان ايل هميشه جاودان بختياري:

                                  نامت ، صدايت و يادت هميشه جاودان خواهد ماند.

 

  كوگ رشت خوشخونِ ولا دنگي به گليتِ

  تاراز زيرِ پاتِ ولا زرده ري بريتِ

  كوگ رشت خوشخونِ بگو بند ِ كي به پاتِ

  دست كافر كي بگو خفت دور ناتِ

  كوگ رشت خوشخون كاشكي هي بخوني

  بُنگ قهقهاتُ جون ايده به زوني

  كوگ رشت خوشخون مو دلم واباتِ

  هر بهار اياهم ولا به اشنوم صداته

  كوگ رشت خوشخون هم زنو بِكَش بال

  در بده صداته از او مال به اي مال

  كوگ رشت خوشخون ري بكن به كينو

  برسون صداته ولا از او كُه به اي كُه

  كوگ رشت خوشخون ولا دردم تو دوني

  هم ز نو اُويدُم ولا تا كه سيم بخوني

 

  آ بهمن:

               بهترين هاي زمين و آسمان تقديم تو باد

 

   روحت شاد و يادت گرامي

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:45 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

به ياد يگانه صداي ايـــــل

سلام مُـو به کُـوگِ بخـتیاری                   نشونِ شـور و عشـق و بیـقراری

سلام مُو به تو مُـرغ خوش آواز               که ایخونی سی کُوگ و چشمه تاراز

چه طوری تا دَمِ روز مُو کُنُم خَو               زَمُـونی کـه اِخـونه سیم بَر اَفـتَو

زَمُونـی کـه اِخُـونه آستـاره                          دِلُـم لیـوه اِبـوئه هَم باز دُوواره

سلام مُـو به اُو اشـک رَوُونِت                       به اُو سُـوزی که داره مال کَنُونِت

بگو ای گُل تو زیتَر پاتـِه وُردار                   به گـوش مُو رسیده بُونگِ هِیـجار

سلام مُـو به مُرغ مینه حَوشِت                     به دلـدارت هَـمُو مِینا بِنَوشِت

تیـام ز داغ مَرگت غـرق خینه                      به دل تَش وَستـه آروم نی نشـینه

سی چه ردی ز پیش تَـشِ تُنگِت                    سفـر کردی رِوی تِی هُمـدُرُنگِت

سفر کـردی ز پیش تـَشِ چاله                       کـه تِی یـارت بِخُـونی دی بَـلاله

بِیَـو که کس به دل نیگِرِه جاته                      زِ نُو هَـم دِر بده سیـم قَهـقَهـاته

مُو بـاوَر نیکُـنم تِیـمُون نِمونی                      تـو وا سیـمُون زِ نُو شعری بخونی

تو ای کُـوگِ غَـزلخونِ بهـاری                     سـرودی تازه بیـار سی بخـتیاری

بگـو سیـم قـصه دَر به دَریتـه                      بِخُـون درد و غــم بَرزِگَـریته

بگـو تا اِزَنه بـارونِ شُـر شُـر                       دل تو زِ غـم کی اِبوئه پُـر

به یادت ایـکشم آهی ز سیـنه                     که نیـخُونی دی کَـوگ نازنیـنه

تو تـا کِـردی زِ میـنه مال پرواز                  دیه نیـخونه سیمون کُـوگِ تـاراز

تـو رَدی روز آستـاره سیـاهه                       به قـرآن چی تو خواننـده نیاهه

دل تو پاکه مثل چشـمه کوهرنگ                صفا ایدی به چهارلنگ وبه هفت لنگ

به آخـر وِیـد زَمُونِ اشک و آهت                 سفـر کردی خدا پشـت و پنـاهت

 

سروده قاسم سلیمانی به مناسبت پرواز کوگ تاراز

استاد بهمن علاءالدین

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:44 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

تاراز

هنوز هر پير و جوان در پهناي دل دشت و كوه‌،‌در سرخ و سياه‌ هر نقش چو خاو گليم‌،‌زمزمه شعر و صدايي را به ياد مي آورد كه روزي سواري از بلندا آواز داده بود.شعر و موسيقي ايل با بيت خواني آ بهمن علاءالدين ادامه يافت و آثاري چون مال كنون در ايل بختياري را در يادها ماندگار كرد.

آ بهمن علاءالدين غرور و عظمت روح كوهستان‌‌،‌همزيستي كنار ايل و غربت تنهايي خود را آميخته با فرهنگ زادگاه اما براي همه انسانها سرود‌،‌صدايش را به باد سپرد و رفت .

هنوز اگر ماه بدر كامل باشد و سپيدار‌، سايه‌اي در كوهپايه‌، مي تواني

او را در بلنداي زاگرس ببيني كه چشم بر آتش دارد و ميخواند:

                 

        چــه خووه شــو مهي پا تش تنگی

                                   

                                          تا خروسخون گپ زني وا همدرنگي

 

 

تاراز چطو ليز ايبرت كوگت نخونه                    

تا كي نوا ، ديلق بگره اي زمونه

آستاره ها هر شو به مندير صداس

افتو كه دهره وايك ايگرن بهونه

هر چن که البرز و دماوندم عزيزن

ايگون كه بهمن شا پياي هردومونه

وا ايهمه لالي‌، ولات و زادگاسه

مر جا نبي سيس ايچو، يا بي حونمونه

كي زهرس داره كه تي منگشت و زرده

از رسم او چو هشتنس حرفي برونه

وا مالكنون فرزي يهو ليكي وريستا

تينا صداس منده و جا حونه وه حونه

كاري كه بهمن كرده سي آواز ايلس

كس هه كه عاشق بو اما قدرس ندونه

خونا گرو آستاره و ورچي ز بيتا

از لا و لا هرچي كه رهد بي ز ميونه

بهمن حلالم كن‌، ز بيتاي خوموني

گدم اما كي داره چي شعرت نشونه

عهدي كه بستم وس وفا كردم شيرينم

وختي كه نيدي كي تره چي تو بخونه

                      

                                با تشكر و سپاس فراوان از اسداله اسدي عزيز و نرگس جودكي

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:42 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

به یاد کوگ تاراز

 صبر بسيــار ببايد پــدر پيــر فلك را

          

                تا دگر مادر گيتي چو تو فرزند بزايد

 

كاش مي ماندي تا مردمان مال در چاله ها آتش تنكي به پا مي كردند و در كنار هم مي نشستند و زمزمه مي كردند داستان عشق عبده ممد للري ، ايستادگي ابوالقاسم خان ، و دلاورمردي آ عليداد و شيرعلي مردون را

 

جرم برا كه نيخوني صدا ايل

 

دلم تنگه صداته خان پيا ايل

 

مو چي كوگ بهاري بيقرارم

 

به شو آستاره ها نه ايشمارم

 

مو چي تاراز و كوگس به غمونم

 

اسير مال و ايل و مالكنونم

 

بقربون گل مينا بنوشت

 

اسيرم كرده مرغ منه هوشت

 

تو كه رهدي و هشتيمون خومون تك

 

حالا مالا جم آبيدن كل يك

 

بياين تا كوك كنيم ساز چپينه

 

هم حالو زال و هم برزگرينه

 

لواس شادنه از تن دراريم

 

بجا قيقاچ بيو شيون دراريم

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:41 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  | 

وارنـــــــــو

بوين حالا دست به يك دادن جون سي يك دادن چندي آسونه

 

                              بوين حالا وخــتي با يك بويـم روندن دشمـن چنــدي آســونه

 

منه شب تاريك سي ديدن صحـو  تي به ره منشين ايـبـرت خو

 

                              حالا ايـتري دي نگو نـتـرم خوت وري بــدرا  گو  چــي  آفتــو

                                                   

                                         

وارنــــــو

 

گرمسير گرمه، گرمه ولا و باد گرم اياره

 

كاشكي كه زيتر مال بار كنه بريم ايلاق دوباره

 

گرمسير گرمه بيان بار كنيم گويل بريم سي سر حد

 

بزنيم آخي يه وارنو بهليم اي كهنه واره

 

كهه زردنه بگوين بگوين كرديمه گردواري

 

تي به ره بو تا مالا بيان آخي ز آسماري

 

كهه زردنه بگوين بگوين آخي منديرمون بو

 

گردواري كرديمه پاك  آخي وا با مه نو

 

كهه زردنه بگوين بگوين آخي كوگس بخونه

 

سر چارده نومه خدا آخي دي مال كنونه

 

كاشكي كه يه سال مالا ونن آخي پا چشم ساري

 

هركسي بره صو تا پسين آخي به دين كاري

 

كاشكي كه يه سال مالا ونن آخي وار برافتو

 

هركسي بره به دين كارس صو تا سر شو

 

شو يه تش تنگي بزنيم آخي ز هيمه كلخنگ

 

ميشكاله بگوين بگوين آخي منشينه بي دنگ

 

شو يه تش تنگي بزنيم آخي ز هيمه بايوم

 

ميشكاله بگوين بگوين آخي هوف كنه قايوم

 

بيان يه تش تنگي بزنيم آخي دورس بوازيم

 

ميشكال اي هوف كن به ساز همه مندير سازيم

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 آذر1386ساعت 6:39 بعد از ظهر  توسط احسان کریمی  |